Czy istnieją podstawy do sporządzenia dodatku do planu ruchu, który przedłuży okres likwidacji kopalni po 2025 roku?
ZGH „Bolesław” w poniższej informacji chcą jeszcze raz rzetelnie i przejrzyście przedstawić stanowisko organów górniczych w związku z zakończeniem likwidacji kopalni „Olkusz-Pomorzany”.

Po 46 latach funkcjonowania kopalnia „Olkusz-Pomorzany” zaprzestała z końcem 2020 roku wydobycia rudy Zn-Pb. Nastąpiła likwidacja kopalni. Plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego obowiązywał w latach 2021–2025. Stąd też formalne zakończenie działalności kopalni nastąpiło 31 grudnia 2025 roku. Cały proces likwidacji przebiegał pod stałym nadzorem Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie, który kontrolował jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawa oraz zatwierdzonymi rozwiązaniami technicznymi.

KORESPONDENCJA Z NADZOREM GÓRNICZYM (LISTOPAD 2025 – LUTY 2026)

Zarząd Powiatu Olkuskiego wystosował pisma do OUG w Krakowie o podjęcie działań nakazujących wydłużenie okresu likwidacji kopalni ZGH po 2025 roku. Obawy ich dotyczyły zagrożenia mieszkańców podtopieniami budynków i wystąpienia zapadlisk oraz lokalnych zalewisk w granicach i w sąsiedztwie byłego obszaru górniczego a także wygaśnięcie odpowiedzialności ze strony ZGH za szkody górnicze.

• Pisma Starostwa Powiatowego w Olkuszu do OUG w Krakowie z dnia 26.11.2025r. znak: WS.6324.7.2024 oraz z dnia 30.12.2025, znak: WS.6327.7.2024;
• Odpowiedzi OUG do Starostwa Powiatowego w Olkuszu z dnia 12.12.2025r. znak KRA.0612.73.2025.SM oraz z dnia 19.01.2026r. znak KRA.0612.73.2025.ŁM

ZGH „Bolesław” w trybie udostępnienia informacji publicznej otrzymały ze Starostwa Powiatowego przedmiotowe pisma oraz odpowiedzi OUG na powyższe pisma.

STANOWISKO OUG W KRAKOWIE

Wyłączenie pomp odwadniających kopalni „Olkusz-Pomorzany” skutkuje powrotem do naturalnego poziomu wód gruntowych na terenie Powiatu Olkuskiego. Zdaniem Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie zaprzestanie pompowania wody przez ZGH nie jest „spowodowaniem szkody” lecz przywróceniem naturalnych stosunków wodnych. Pompowanie przez lata wody z kopalni miało charakter techniczny - umożliwiało prowadzenie wydobycia rudy. Działania te czasowo zmieniały warunki hydrogeologiczne, jednak nie spowodowały trwałych zmian w środowisku wodnym..

Wobec powyższego ZGH Bolesław S.A. nie ponoszą odpowiedzialności za obecny powrót naturalnych stosunków wodnych.

Dyrektor OUG przypomniał, iż proces likwidacji Kopalni „Olkusz-Pomorzany” rozpoczął się po zatwierdzeniu przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego wraz z 21 dodatkami do tego planu. Dokument ten określał szczegółowy zakres i kolejność prowadzonych prac likwidacyjnych oraz wymagane działania zabezpieczające. Podkreślił również, że samorządy lokalne były informowane o planie likwidacji i opiniowały go na etapie zatwierdzania – w tym zgłaszały uwagi dotyczące możliwych podtopień, zalewisk czy jakości wód. Oznacza to, że potencjalne skutki środowiskowe były znane i analizowane długo przed zakończeniem działalności kopalni.

W okresie obowiązywania planu (2021-2025) OUG w Krakowie sprawował stały nadzór na prawidłowym i bezpiecznym prowadzeniem likwidacji kopalni. Dyrektor OUG potwierdza, że cały zakres prac likwidacyjnych oraz działania zabezpieczające przed zmianą stosunków wodnych na powierzchni po zatopieniu wyrobisk i podniesieniu poziomu wód gruntowych zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz z przyjętymi w Planie rozwiązaniami technicznymi.

PODTOPIENIA – PRZYCZYNA I REKOMENDACJE

Trzeba jednak mieć na uwadze, że woda wracając stopniowo do swojego naturalnego, historycznego poziomu, niestety powoduje w wielu miejscach realne problemy – przede wszystkim podtopienia piwnic i budynków. Jest to dla mieszkańców Bolesławia i Bukowna trudna sytuacja, budząca uzasadniony niepokój.

Wyjaśniamy, że obserwowany obecnie wzrost poziomu wód gruntowych jest zjawiskiem naturalnym – to powrót do stanu sprzed wieloletniego odwadniania kopalni. Wiemy, że skutki tego procesu są bardzo odczuwalne, gdyż w obecnych warunkach prowadzi to do podtopień w niektórych lokalizacjach. Zjawisko to wynika w dużej mierze z decyzji podejmowanych w przeszłości, kiedy dopuszczano rozwój infrastruktury i zabudowę na terenach narażonych na podwyższony poziom wód gruntowych. Obecnie skutkuje to tym, że podnosząca się woda (do stanu pierwotnego, sprzed odwadniania kopalń) pojawia się w domach i piwnicach mieszkańców Bolesławia i Bukowna.

Aby ograniczyć te zjawiska, konieczne jest w niektórych rejonach sztuczne obniżanie poziomu wód – poniżej ich naturalnego stanu. Może to odbywać się m.in. poprzez pompowanie wody lub jej grawitacyjne odprowadzanie.

Szczególnie istotnym elementem działań ograniczających skutki podtopień jest odbudowa, utrzymanie oraz rozbudowa systemów rowów melioracyjnych. Zadania te powinny być realizowane przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego, spółki wodne, a także przez właścicieli nieruchomości, na których takie rowy się znajdowały (z czasem zapomniane i częściowo zniwelowane). Skuteczne funkcjonowanie systemu melioracyjnego wymaga skoordynowanych działań wszystkich tych podmiotów, zarówno w zakresie odtwarzania istniejącej infrastruktury, jak i budowy nowych odcinków w miejscach, gdzie jest to niezbędne dla zapewnienia prawidłowego odpływu wód.

PODSUMOWANIE

Na podstawie przedstawionej korespondencji oraz stanowiska organów nadzoru górniczego: • likwidacja Kopalni „Olkusz-Pomorzany” została przeprowadzona zgodnie z zatwierdzonym planem i pod nadzorem właściwych organów, 

• po wyłączeniu odwadniania kopalni następuje naturalny powrót wód gruntowych do historycznych poziomów,
• ZGH „Bolesław” nie ponoszą odpowiedzialności za skutki tego procesu (odbudowa naturalnych poziomów wodonośnych) ponieważ, w świetle prawa, nie jest on traktowany jako działalność zakładu górniczego,
• podtopienia zabudowań i piwnic mieszkańców Bolesławia i Bukowna są konsekwencją wcześniejszych błędów przy sporządzaniu planów zagospodarowania i nie ujęcia w nich planowanych skutków likwidacji kopalni,
• ograniczenie szkód spowodowanych przez odradzające się naturalne poziomy wodonośne wymaga kontrolowanego obniżania poziomu wód, nawet poniżej pierwotnego, historycznego stanu (tymczasowe pompowanie, grawitacyjny spływ wody).

Z dniem 31.12.2025 plan likwidacji został zrealizowany, a kopalnia „Olkusz-Pomorzany” formalnie zakończyła działalność. Dyrektor OUG nie znalazł podstaw do nakazu przedłużenia planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego, potwierdzając, że wszystkie obowiązki wynikające z planu zostały wykonane.

W załączeniu pisma:
 KORESPONDENCJA PISMA